Dao phay bánh răng là loại dao được sử dụng để tạo ra các chi tiết bánh răng với độ chính xác cao, bề mặt láng mịn và ăn khớp chuẩn. Hiện nay, các loại dao phay bánh răng ngày càng được cải tiến về chất liệu, biên dạng cắt và khả năng gia công để đáp ứng nhu cầu gia công tốc độ cao. Tham khảo bài viết dưới đây của Taikan Việt Nam để hiểu rõ hơn về khái niệm, cấu tạo, phân loại và ứng dụng thực tế của dao phay bánh răng trong gia công cơ khí chính xác hiện đại.
Dao phay bánh răng là gì?

Dao phay bánh răng là loại dao cụ cắt chuyên dụng có thiết kế tối ưu, chuyên dùng để gia công các chi tiết răng trên các bánh răng theo yêu cầu biên dạng tiêu chuẩn. Tuỳ từng loại dao khác nhau sẽ cho ra hình dạng răng có biên dạng khác nhau với độ chính xác cao, đồng đều và đáp ứng thông số kỹ thuật.
So với các loại dao phay thông thường, dao phay bánh răng được nhà sản xuất thiết kế tối ưu với đa dạng option như số răng, module, kiểu chi tiết bánh răng cần gia công.
Dựa vào thực tế sản xuất cho thấy, dao phay bánh răng được thiết kế cho mục đích gia công bánh răng trụ, bánh răng dạng xoắn, bánh răng thẳng hoặc nhiều dạng bánh răng khác có biên dạng đặc biệt. Tuỳ theo mỗi loại chi tiết bánh răng khác nhau mà sẽ tương ứng với hình học dao riêng biệt.
Dao phay bánh răng thường được ứng dụng trên đa dạng các dòng máy CNC, phổ biến nhất là máy phay CNC, các model trung tâm gia công đứng hoặc ngang. Với khả năng khả năng duy trì độ chính xác chuyển động, giúp quá trình phay bánh răng đạt độ ổn định cao, hạn chế tối đa sai số.
Đồng thời, giúp đảm bảo khả năng ăn khớp êm ái, giảm thiểu tình trạng mài mòn và duy trì tuổi thọ cho hệ truyền động.
XEM NGAY: Cơ cấu thay dao máy CNC là gì? Các dạng cơ cấu thay dao phổ biến
Cấu tạo của dao phay bánh răng
Về cơ bản, cấu tạo của dao phay bánh răng cũng tương tự như nhiều loại dao khác, chỉ khác về biên dạng của dao.
Thân dao
Phần thân của dao phay thường được chế tạo từ vật liệu thép hợp kim cứng hoặc carbie nguyên khối chất lượng cao. Việc sử dụng loại vật liệu này giúp đảm bảo độ cứng cáp và khả năng chịu lực trong quá trình cắt gọt. Thân dao càng cứng vững, ổn định, tạo ra chất lượng bánh răng càng cao.
Bên cạnh đó, phần thân dao cũng đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì tính ổn định hình học khi gia công ở tốc độ cao. Ngoài ra, thân dao cũng có khả năng chống rung tốt và phù hợp với nhiều nhu cầu gia công CNC đòi hỏi độ chính xác cao. .
Lưỡi cắt
Lưỡi cắt cũng là bộ phận quan trọng trên dao phay bánh răng, với thiết kế tối ưu mài chính xác theo biên dạng răng tiêu chuẩn, phù hợp tương ứng với từng mô-đun và số răng cần gia công.
Thiết kế hình học của lưỡi cắt là yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến độ chính xác và bề mặt bánh răng. Lưỡi cắt càng sắc bén càng giúp giảm lực cắt, giảm sinh nhiệt và kéo dài tuổi thọ dao cắt.
Rãnh thoát phoi
Rãnh thoát phoi trên dao phay bánh răng có nhiệm vụ thoát phoi ra ngoài nhanh chóng và dễ dàng trong quá trình gia công. Thiết kế rãnh càng tối ưu càng giúp hạn chế tình trạng kẹt phoi và giảm sinh nhiệt trong quá trình cắt. Nhờ đó, đảm bảo quá trình gia công phay diễn ra ổn định và liên tục.
Lớp phủ trên bề mặt dao
Hầu hết tất cả các dòng dao phay bánh răng hiện đại đều được nhà sản xuất tối ưu độ cứng bằng cách phủ các lớp coating như TiAlN, AlCrN hoặc DLC. Lớp phủ này có tác dụng tăng khả năng chống mài mòn và chịu nhiệt trong quá trình gia công.
Ngoài ra, lớp phủ trên bề mặt dao cũng có khả năng hỗ trợ giảm thiểu ma sát giữa dao và phôi, nâng cao chất lượng bề mặt răng. Đây là một trong những xu hướng tất yếu trong gia công bánh răng hiện đại.
Phân loại các dòng dao phay bánh răng phổ biến

Trên thị trường có rất nhiều loại dao phay bánh răng khác nhau, được phân loại dựa vào hình dạng, nhu cầu gia công và từng ứng dụng thực tế.
- Dao phay bánh răng mô-đun: Đây là loại dao phổ biến nhất, được thiết kế theo tiêu chuẩn mô-đun cụ thể, mỗi dao sẽ có một dải răng nhất định để đáp ứng từng nhu cầu gia công
- Dao phay bánh răng gắn mảnh: Loại dao gắn mảnh này thường sử dụng các mảnh cắt rời, giúp dễ dàng thay thế khi có dấu hiệu mòn mà không cần phải thay mới toàn bộ dao. Loại dao này phù hợp với gia công hàng loạt, số lượng lớn.
- Dao phay bánh răng carbide nguyên khối: Loại dao này được thiết kế với độ cứng cao, có khả năng gia công hiệu suất với tốc độ cao và ổn định. Đáp ứng các lĩnh vực gia công yêu cầu dung sai khắt khe.
- Dao phay bánh răng côn và bánh răng xoắn: Dao phay bánh răng còn được thiết kế các loại chuyên dụng khác như bánh răng côn, bánh răng xoắn hoặc bánh răng đặc biệt. Mỗi loại dao đều có ưu điểm, thế mạnh khác nhau để tạo ra biên dạng hình học cắt riêng biệt. Nhờ đó, giúp đáp ứng đa dạng nhu cầu gia công trong thực tế sản xuất.
Ứng dụng của dao phay bánh răng
Dao phay bánh răng là loại dao cụ quan trọng không thể thiếu trong các lĩnh vực gia công sản xuất cơ khí chính xác, đặc biệt là ngành chế tạo máy và sản xuất cơ khí chính xác. Bởi vì, trong hầu hết các hệ thống truyền động đều cần phải sử dụng bánh răng chất lượng cao, chính xác để vận hành máy móc.
Ngoài ra, loại dao này còn được ứng dụng phổ biến trong một số lĩnh vực sản xuất khác như:
- Ngành ô tô – xe máy: dao phay bánh răng được dùng để gia công hộp số, trục truyền động và các chi tiết cơ khí quan trọng
- Lĩnh vực máy công nghiệp: giúp tạo ra bánh răng chịu tải lớn, làm việc liên tục trong môi trường khắc nghiệt
- Lĩnh vực khác: ứng dụng trong ngành tự động hóa, robot công nghiệp và thiết bị CNC…
Lưu ý khi lựa chọn dao phay bánh răng
Khi lựa chọn dao phay bánh răng, bạn cần lưu ý các tiêu chí sau đây để đảm bảo chọn dao phù hợp:
- Loại mô-đun và số răng cần gia công: Cần phải xác định loại răng cần gia công là thẳng, xoắn hay nghiêng, kích thước và hình dạng của nó để chọn loại dao phù hợp.
- Lựa chọn loại dao phay bánh răng phù hợp, chẳng hạn như dao gắn mảnh hay carbide nguyên khối
- Cân nhắc kỹ lưỡng về vật liệu phôi gia công như thép, gang, inox…, dựa vào đó để chọn vật liệu dao và lớp phủ phù hợp
- Kiểm tra và đánh giá về độ chính xác cũng như dung sai yêu cầu của các loại bánh răng thành phẩm.
- Cân nhắc chọn lựa sao cho phù hợp với từng loại máy phay CNC và chế độ cắt đang sử dụng
- Ưu tiên chọn lựa các loại dao chất lượng cao từ những thương hiệu uy tín, đảm bảo độ ổn định và tuổi thọ lâu dài
Có thể thấy, dao phay bánh răng là dụng cụ cắt không thể thiếu trong lĩnh vực gia công cơ khí chính xác. Việc hiểu rõ về cấu tạo, phân loại cho đến ứng dụng sẽ giúp bạn dễ dàng đánh giá và chọn lựa loại dao phù hợp, ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng sản phẩm. Đặc biệt, đây cũng là một trong những yếu tố then chốt giúp doanh nghiệp nâng cao năng lực sản xuất và phát triển bền vững.
Liên hệ với Taikan Việt Nam nếu cần giải đáp các thắc mắc liên quan hoặc có nhu cầu đầu tư máy phay CNC Taikan nhé!
————–
NHÀ PHÂN PHỐI DUY NHẤT MÁY CNC TAIKAN TẠI VIỆT NAM
- Trụ Sở Chính: 280 Bến Than, Xã Bình Mỹ, TP. HCM
- Chi nhánh TLT – Hồ Chí Minh: 197 Võ Văn Bích, Xã Phú Hòa Đông, TP. HCM
- Chi Nhánh TLT – Hà Nội: Km6 Võ Văn Kiệt, Xã Phúc Thịnh, Thủ đô Hà Nội
- Chi nhánh TLT – Bắc Ninh: Đ. Lê Thái Tổ, Phường Võ Cường, Tỉnh Bắc Ninh (Kế bên Honda, đối diện Toyota)
- Hotline: 1900.98.99.06
