Lệnh bù dao trong phay CNC là một trong những kỹ thuật quan trọng mà KTV CNC cần nắm để đảm bảo vận hành máy gia công hiệu quả, đảm bảo độ chính xác về kích thước lẫn biên dạng, giảm sai số cũng như tối ưu hiệu quả sản xuất. Và với kinh nghiệm thực tế đã triển khai hàng nghìn giải pháp gia công thực tế, Taikan Việt Nam sẽ chia sẻ nội dung chuyên sâu giúp bạn dễ dàng hình dung và thực hiện lệnh bù dao trong phay CNC một cách dễ hiểu nhất.
Bù dao trong phay CNC là gì?
Bù dao trong phay CNC là phương pháp cho phép hệ điều khiển máy CNC tự động dịch chuyển quỹ đạo dao cắt dựa trên bán kính thực tế của dao phay. Thay vì lập trình theo đường chạy thực của tâm dao, người lập trình chỉ cần lập trình theo biên dạng danh nghĩa của chi tiết.
Trong thực tế, dao phay luôn có bán kính xác định và có thể thay đổi do mài mòn hoặc thay dao khác kích thước. Lệnh bù dao trong phay CNC giúp máy tự tính toán phần dịch chuyển cần thiết để dao cắt đúng biên dạng thiết kế.
Nhờ đó, chương trình CNC trở nên linh hoạt hơn, dễ hiệu chỉnh hơn và phù hợp với sản xuất hàng loạt. Đây là lý do vì sao lệnh bù dao trong phay CNC được xem là tiêu chuẩn trong gia công chính xác hiện đại.
Ngoài ra, bạn cũng cần phân biệt được trường hợp bù dao và không bù dao trong phay CNC để áp dụng đúng lúc, đạt hiệu quả cao.
- Trường hợp không bù dao trong phay CNC, người lập trình cần phải tính toán chính xác đường đi của tâm dao. Trong trường hợp này, chỉ cần thay đổi đường kính dao, thì toàn bộ chương trình gia công đều sẽ phải chỉnh sửa lại
- Trường hợp có áp dụng lệnh bù dao trong phay CNC, nếu muốn thay đổi bán kính dao chỉ cần điều chỉnh trong bảng Offset. Nhờ đó mà chương trình gia công vẫn sẽ giữ nguyên, không bị ảnh hưởng giúp giảm rủi ro sai số.
XEM NGAY: LIST MÁY PHAY CNC TAIKAN HIỆN ĐẠI BẠN KHÔNG NÊN BỎ QUA
Vì sao cần sử dụng lệnh bù dao trong phay CNC?
Bất kỳ sai lệch nào về bán kính dao cũng sẽ làm ảnh hưởng đáng kể đến sai số kích thước. Do đó, việc sử dụng lệnh bù dao trong phay CNC là rất cần thiết, giúp tự động hiệu chỉnh quỹ đạo của dao nhằm đảm bảo các chi tiết sản phẩm đều đạt kích thước đúng chuẩn.
Những lợi ích của việc sử dụng lệnh bù dao trong phay CNC:
- Đảm bảo độ chính xác hình học của chi tiết, đặc biệt là trong các gia công về chi tiết khuôn mẫu, đòi hỏi độ chính xác cao, biên dạng chi tiết phức tạp, yêu cầu dung sai chặt chẽ
- Có khả năng bù mòn dao nhanh chóng, không cần can thiệp thủ công để sửa chương trình
- Không cần chỉnh sửa G-code, không cần chạy lại CAM, giúp tiết kiệm thời gian dừng máy và nâng cao hiệu suất sản xuất.
- Tăng tính linh hoạt khi thay dao, cho phép thay dao khác đường kính mà vẫn đảm bảo chi tiết đạt yêu cầu.
- Chuẩn hóa quy trình lập trình CNC, giúp chương trình rõ ràng, dễ đọc, dễ kiểm soát và thuận tiện cho việc chuyển giao kỹ thuật, góp phần tối ưu độ chính xác và tính ổn định lâu dài của máy.
Các lệnh bù dao trong phay CNC thường dùng
Trong hệ điều khiển CNC phổ biến như Fanuc, Mitsubishi, Syntec, lệnh bù dao trong phay CNC bao gồm ba lệnh cơ bản:
- G41: Bù dao bên trái hướng chạy dao
- G42: Bù dao bên phải hướng chạy dao
- G40: Hủy bù dao
Bán kính dao được khai báo trong bảng Tool Offset (D Offset). Khi gọi lệnh G41 hoặc G42, hệ điều khiển sẽ sử dụng giá trị bán kính tương ứng để dịch chuyển quỹ đạo dao.
Nguyên tắc xác định G41 và G42
Để chọn đúng lệnh bù dao trong phay CNC, cần quan sát theo hướng chuyển động của dao:
- Dao nằm bên trái biên dạng nên dùng G41
- Dao nằm bên phải biên dạng nên dùng G42
Lưu ý: Việc chọn sai G41 hoặc G42 là nguyên nhân phổ biến gây lỗi gia công hoặc alarm trên máy CNC.
Hướng dẫn cách thực hiện lệnh bù dao trong phay CNC
Bước 1: Khai báo bán kính dao trong bảng Offset
- Trước khi sử dụng lệnh bù dao trong phay CNC, cần nhập chính xác bán kính dao vào bảng Tool Offset. Giá trị này có thể là bán kính thực hoặc bán kính mòn tùy theo chiến lược gia công.
- Việc khai báo đúng Offset là điều kiện tiên quyết để bù dao hoạt động chính xác.
Bước 2: Lập trình đường vào dao
- Dao không được bật bù ngay tại biên dạng chi tiết. Cần có một đoạn chạy vào dao đủ dài, thường lớn hơn bán kính dao, để hệ điều khiển thực hiện bù dao an toàn.
- Đây là nguyên tắc quan trọng khi sử dụng lệnh bù dao trong phay CNC, đặc biệt với các chi tiết có góc nhọn.
Bước 3: Gọi lệnh bù dao G41 hoặc G42
Sau khi dao di chuyển đến điểm vào dao, gọi lệnh G41 hoặc G42 kèm theo số Offset D tương ứng.
Ví dụ:
- G01 G41 D01 X0 Y0 F200
- Tại thời điểm này, lệnh bù dao trong phay CNC bắt đầu có hiệu lực.
Bước 4: Gia công theo biên dạng
Sau khi bật bù dao, chương trình chỉ cần mô tả biên dạng thực của chi tiết. Hệ điều khiển sẽ tự động dịch chuyển quỹ đạo dao theo bán kính đã khai báo. Đây cũng chính là một trong những ưu điểm lớn nhất của lệnh bù dao trong phay CNC so với lập trình truyền thống.
Bước 5: Thoát dao và hủy bù dao
- Sau khi hoàn thành biên dạng, dao cần chạy ra khỏi chi tiết theo đường thoát dao an toàn. Sau đó gọi lệnh G40 để hủy bù dao.
- Việc quên hủy lệnh bù dao trong phay CNC có thể gây lỗi nghiêm trọng ở các thao tác gia công tiếp theo.
Những lỗi thường gặp khi sử dụng lệnh bù dao trong phay CNC
Việc hiểu rõ nguyên lý lệnh bù dao trong phay CNC sẽ giúp hạn chế tối đa các lỗi phổ biến có thể xảy ra như:
- Bật bù dao ngay tại góc
- Đường vào dao quá ngắn
- Khai báo sai bán kính dao
- Quên hủy G40
- Chọn sai G41/G42
Trên đây là những kiến thức cơ bản về lệnh bù dao trong phay CNC. Đây không chỉ đơn giản là một lệnh lập trình, mà nó còn thể hiện cho sự nâng cấp về công nghệ, tư duy hiện đại trong lĩnh vực gia công cơ khí chính xác. Nhờ đó giúp quy trình sản xuất hiệu quả hơn, tối ưu thời gian mà vẫn đảm bảo tính ổn định cho máy móc. Và với các dòng máy phay CNC Taikan được thiết kế tối ưu về kết cấu lẫn khả năng gia công, hệ điều khiển hiện đại tích hợp lệnh bù sao cho phép hoạt động mượt mà, chính xác và đáng tin cậy.
Nếu cần tư vấn đầu tư máy phay CNC Taikan hoặc giải đáp các thắc mắc liên quan đến kỹ thuật CNC, hãy liên hệ ngay với Taikan Việt Nam nhé!
————–
NHÀ PHÂN PHỐI ĐỘC QUYỀN MÁY CNC TAIKAN TẠI VIỆT NAM
- Trụ Sở Chính: 451 Lý Thường Kiệt, Phường Tân Hoà, TP. HCM
- Chi nhánh TLT – Hồ Chí Minh: 197 Võ Văn Bích, Xã Phú Hòa Đông, TP. HCM
- Chi Nhánh TLT – Hà Nội: Km6 Võ Văn Kiệt, Xã Phúc Thịnh, Thủ đô Hà Nội
- Chi nhánh TLT – Bắc Ninh: Đ. Lê Thái Tổ, Phường Võ Cường, Tỉnh Bắc Ninh (Kế bên Honda, đối diện Toyota)
- Hotline: 1900.98.99.06
