Gia công phay CNC là một trong những phương pháp gia công cơ khí chính xác được sử dụng phổ biến hiện nay. Với khả năng vận hành tự động của máy phay CNC và được điều khiển thông qua các lệnh lập trình. Điều này bắt buộc người vận hành phải nắm vững kiến thức về cách sử dụng máy cũng như kỹ năng phát hiện và xử lý các sự cố khi gia công phay CNC.
Bài viết dưới đây của Taikan Việt Nam sẽ cung cấp thông tin tổng quan về vấn đề này. Cùng tham khảo nhé!
Tìm hiểu về gia công phay CNC
Máy phay CNC là một trong những máy công cụ được ứng dụng phổ biến trong lĩnh vực cơ khí chính xác. Nhờ khả năng vận hành tự động nhờ hệ điều khiển CNC hiện đại, đọc được các mã lệnh G-code. Máy có thể xử lý hiệu quả các chi tiết từ cơ bản đến phức tạp, các bề mặt cong, lỗ, rãnh hoặc các biên dạng yêu cầu độ chính xác cao.
Trong lĩnh vực sản xuất hiện đại, gia công phay CNC đóng vai trò quan trọng trong việc vận hành liên tục, đáp ứng nhu cầu sản xuất hàng loạt. Đây chính là lý khiến cho thị trường máy CNC, đặc biệt là máy phay ngày càng phát triển, với nhiều dòng máy đa dạng về option trục, tốc độ trục chính, hệ điều hành… Nhằm đáp ứng mọi nhu cầu sản xuất của doanh nghiệp từ nhỏ đến lớn.
Nhờ khả năng tự động hóa hiện đại, phương pháp gia công phay CNC đem lại rất nhiều lợi ích cho doanh nghiệp. Không chỉ giảm thiểu sai số do con người gây ra, mà còn đẩy nhanh tiến độ sản xuất, tối ưu quy trình sản xuất và tối ưu chi phí.
Đặc biệt, gia công phay CNC còn được ứng dụng nhiều nhờ tính linh hoạt trên nhiều loạt vật liệu như thép hợp kim, nhôm, sắt, đồng, titan… Giúp các doanh nghiệp chế tạo khuôn mẫu, thiết bị điện tử, linh kiện ô tô, thiết bị y tế và hàng loạt các lĩnh vực công nghiệp phụ trợ khác.
Những sự cố khi gia công phay CNC thường gặp và cách khắc phục
Gia công phay CNC là quy trình đòi hỏi nhiều kỹ năng và kinh nghiệm. Việc ứng dụng sai cách có thể gây ra nhiều sự cố ảnh hưởng đến quy trình sản xuất và chất lượng gia công.
Có thể liệt kê một số sự cố khi gia công phay CNC thường gặp sau đây:
Rung động khi phay
Sự rung động khi phay thường xảy ra do dao cắt không ổn định, phôi kẹp không chắc chắn hoặc thông số cắt không phù hợp với loại vật liệu. Tình trạng này xảy ra trong suốt quá trình gia công sẽ làm ảnh hưởng tới bề mặt chi tiết, xấu và không được láng mịn. Đặc biệt làm giảm tuổi thọ dao cụ.
Cách khắc phục:
- Kiểm tra lại thông số lực cắt và điều chỉnh cho phù hợp
- Cải thiện chất lượng đồ gá phôi theo đúng từng loại chi tiết cần gia công
- Chọn dao phay phù hợp với từng nhu cầu gia công
- Ngoài ra, chú ý chọn chíp phay hình học có bán kính góc nhỏ, kết cấu hạt mịn, lớp phủ mỏng để đạt hiệu quả gia công cao hơn.
Kẹt phoi khi phay
Kẹt phoi là tình trạng xảy ra khi hệ thống thoát phoi gặp sự cố, hoạt động kém hoặc phoi được tạo ra nhung không thể thoát ra ngoài đúng cách. Hậu quả có thể dẫn đến mẻ dao, gãy dao, cháy dao, kéo theo xước bề mặt phôi, sai lệch kích thước chi tiết.
Cách khắc phục:
- Kiểm tra và tìm cách cải thiện khả năng thoát phoi, có thể dùng dung dịch tưới nguội đậm đặc hơn hoặc sử dụng vòi xịt khí nén mạnh.
- Điều chỉnh thông số chiều sâu cắt, giảm bước tiến dao fz hoặc sử dụng dao phay bước thô khi gia công
- Sử dụng dao phay hợp kim hoặc dao phay linh hoạt có đầu thay đổi được.
Cắt lại phoi khi phay
Cắt lại phoi (thuật ngữ tiếng Anh gọi là re-cutting chips) là tình trạng dao cắt lại những mảnh phoi đã được sinh ra trước đó nhưng chưa được cuốn ra ngoài. Lỗi này kéo dài có thể khiến dao nhanh mòn, bề mặt chi tiết không đạt chuẩn hoặc khiến dao cụ xuất hiện rung động bất thường. Lỗi này thường xuất hiện phổ biến khi phay trên vật liệu titan.
Cách khắc phục:
- Thiết lập lại chiều sâu cắt thành nhiều đường cắt
- Giảm bước tiến răng fz
- Thiết lập lại vị trí dao phay và thông số đường chạy dao
- Thay đổi phương pháp loại bỏ phôi như bằng khí nén hoặc bằng dung dịch tưới nguội
Độ bóng bề mặt không đạt yêu cầu khi phay
Bề mặt gia công không đạt độ bóng chuẩn thường đến từ các nguyên nhân phổ biến như: tốc độ cắt chưa hợp lý, dao cụ bị mòn, dao không phù hợp với loại vật liệu hoặc hệ thống máy không đủ cứng vững. Vấn đề này ảnh hưởng lớn đến tính thẩm mỹ và độ chính xác kích thước.
Cách khắc phục: Tuỳ theo từng nguyên nhân mà cách khắc phục sẽ khác nhau. Cụ thể như sau:
- Thiết lập lại thông số của trục dao phay hoặc chíp dao
- Kiểm tra các yếu tố sau: độ đảo trục chính, vị trí phôi, loại dao cụ…
- SỬ dụng dao cụ hình học chíp phay phù hợp, kiểm tra độ nghiêng trục chính, độ song song trên các đoạn cắt…
- Đối với nguyên nhân hình thành lẹo dao hãy thử tắt cung cấp dung dịch tưới nguội
Sự hình thành gờ khi phay
Gờ xuất hiện khi cạnh cắt bị mòn, đặc biệt là mòn chữ V trên cạnh cắt hoặc do phôi có độ cứng cao như hợp kim chịu nhiệt, inox… Việc hình thành gờ làm giảm độ chính xác, gây khó khăn cho các bước gia công tiếp theo.
Cách khắc phục:
- Thiết lập lại chiều sâu cắt nhỏ hơn bán kính phôi
- Sử dụng bán kính lớn với góc dao vào chip hay thấp.
Công suất máy phay không đủ với nhu cầu gia công
Nếu máy phay CNC hoạt động với công suất nhỏ hơn yêu cầu thực tế, tốc độ cắt và khả năng ăn dao vào phôi cũng sẽ bị hạn chế. Điều này dẫn tới gia công chậm, dễ sập dao, nhanh mòn dao, cũng như chất lượng sản phẩm không ổn định.
Cách khắc phục:
- Thay đổi đường chạy dao phay, từ bước gần đến bước thô, tức là ít răng hơn
- Sử dụng dao phay góc sau dương sẽ giúp tiết kiệm điện hơn dao phay góc sau âm
- Thiết lập giảm thông số tốc độ cắt trước bước tiến của bàn máy
- Sử dụng dao phay nhỏ hơn để dễ thực hiện nhiều đường cắt hơn.
Các dạng mòn chíp phay
Mòn chíp phay cũng là một trong những nguyên nhân hàng đầu ảnh hưởng đến chất lượng sản phẩm gia công ra. Nếu sử dụng chíp phay bị mòn và không thay thế, thậm chí còn phát sinh gãy dao, mẻ dao hoặc nhiều vấn đề khác.
Các nguyên nhân cụ thể như:
- Mòn sườn cạnh cắt nhanh: Do chế độ cắt quá nặng hoặc vật liệu phôi quá cứng, khiến chíp mất sắc nhanh.
- Mòn sườn cạnh cắt quá mức: Thường do chạy dao lâu mà không thay chíp kịp thời, dẫn đến bề mặt gia công thô, sai số cao.
- Mòn sườn cạnh cắt không đều: Do dao lắp lệch, gá kẹp không chính xác hoặc rung động khi gia công.
- Mòn mặt trước chíp phay: Thường xuất phát từ tốc độ cắt quá cao, tạo ra nhiệt lớn khiến mặt trước bị bào mòn.
- Biến dạng dẻo chíp phay: Chíp bị biến dạng do nhiệt độ quá cao trong vùng cắt, dẫn đến dao mất hình dạng ban đầu và cắt kém.
- Sứt mẻ phần cạnh không cắt của chíp: Xảy ra khi va đập hoặc rung động mạnh, gây mẻ góc dao, làm bề mặt phôi bị xước.
- Sứt mẻ phần cạnh cắt: Liên quan đến vật liệu phôi cứng hoặc thông số cắt quá nặng khiến dao bị gãy cạnh.
- Mòn khía chữ V trên cạnh cắt: Dạng mòn phổ biến nhất, thường gây ra hiện tượng tạo gờ trên bề mặt và làm giảm độ chính xác.
- Các vết nứt do nhiệt: Xuất hiện khi nhiệt sinh ra quá lớn nhưng không được giải nhiệt kịp thời, làm dao dễ gãy.
- Hiện tượng lẹo dao khi phay: Một lớp vật liệu nhỏ bám vào cạnh cắt, gây mòn dao không đều, bề mặt xấu và kích thước sai lệch.
Cách khắc phục:
Tuỳ theo từng nguyên ngân gây mòn chíp phay mà áp dụng cách khắc phục khác nhau. Một số cách đơn giản để gia công phay CNC hiệu quả như sau:
- Chọn các loại chíp phay có khả năng chịu mài món tốt
- Giảm tốc độ cắt hoặc tăng bước tiến răng
- Kiểm tra lại chế độ và thông số cắt, điều chỉnh lại theo đúng khuyến nghị của nhà sản xuất
- Cải thiện khả năng gá kẹp của phôi và cố định chắc chắn dao cụ
- Tuỳ từng nhu cầu gia công để chọn sử dụng loại chíp phay phù hợp, chẳng hạn như chíp phay tròn cho gia công khía chữ V, chíp phay có góc sau dương, chíp phay có hình dạng phù hợp…
Để gia công phay CNC đem lại hiệu quả cao về hiệu suất gia công, độ chính xác cũng như chất lượng sản phẩm, hãy nắm vững kiến thức về máy phay CNC lẫn cách vận hành nó. Tránh các sự cố xảy ra khi gia công phay CNC, giảm thiểu sai sót và tiết kiệm chi phí vận hành.
Nếu cần hỗ trợ các vấn đề liên quan đến gia công phay CNC hoặc tư vấn mua máy phay CNC, hãy liên hệ ngay với Taikan Việt Nam nhé!
NHÀ PHÂN PHỐI ĐỘC QUYỀN MÁY CNC TAIKAN TẠI VIỆT NAM
- Trụ Sở Chính: 451 Lý Thường Kiệt, Phường Tân Hoà, TP. HCM
- Chi nhánh TLT – Hồ Chí Minh: 197 Võ Văn Bích, Xã Phú Hòa Đông, TP. HCM
- Chi Nhánh TLT – Hà Nội: Km6 Võ Văn Kiệt, Xã Phúc Thịnh, Thủ đô Hà Nội
- Chi nhánh TLT – Bắc Ninh: Đ. Lê Thái Tổ, Phường Võ Cường, Tỉnh Bắc Ninh (Kế bên Honda, đối diện Toyota)
- Hotline: 1900.98.99.06
