Tiện cắt rãnh dùng để làm gì? Hướng dẫn thực hiện chi tiết

Tiện cắt rãnh là một trong những nguyên công được áp dụng phổ biến trong gia công CNC. Phương pháp này thường dùng để tạo ra các chi tiết dạng rãnh với biên dạng, kích thước và độ sâu theo yêu cầu bản vẽ.  Vậy lệnh tiện cắt rãnh như thế nào và cần lưu ý những gì để đạt độ chính xác gia công cao? Cùng tìm hiểu chi tiết trong bài viết dưới đây của Taikan Việt Nam.

Tìm hiểu phương pháp tiện cắt rãnh

Tiện cắt rãnh là gì?

Tiện cắt rãnh là phương pháp gia công cắt gọt sử dụng một loại dao tiện chuyên dụng để tạo các rãnh trên chi tiết đang xoay trên máy tiện CNC. Nguyên lý gia công đó là dao cắt sẽ tiến theo phương vuông góc hoặc song song với trục chi tiết để bóc tách vật liệu, tạo thành rãnh có chiều rộng, chiều sâu và hình dạng đúng yêu cầu trên bản vẽ chi tiết.

Tùy theo từng vị trí gia công, tiện cắt rãnh được chia làm nhiều kiểu gia công khác nhau như:

• Tiện rãnh ngoài
• Tiện rãnh trong
• Tiện rãnh mặt đầu
• Tiện rãnh định hình
• Tiện rãnh thoát dao

Tất cả các loại nguyên công tiện này đều được áp dụng rất phổ biến trong gia công cơ khí chính xác, nhất là sản xuất các chi tiết linh kiện ô tô, xe máy, khuôn mẫu và thiết bị công nghiệp…

Công dụng của phương pháp tiện cắt rãnh

Tiện cắt rãnh có công dụng chính là tạo ra các rãnh với kích thước, biên dạng tại vị trí theo yêu cầu bản vẽ, đáp ứng yêu cầu sử dụng vận hành hoặc lắp ráp.

Ngoài ra, phương pháp này còn đảm nhiệm một số nhiệm vụ quan trọng sau đây:

• Tạo rãnh lắp vòng hãm (Circlip)
• Tạo rãnh lắp phớt dầu
• Tạo rãnh lắp vòng đệm
• Tạo rãnh thoát dao khi tiện ren
• Tạo vị trí định vị chi tiết trong quá trình lắp ráp
• Tạo các biên dạng kỹ thuật đặc biệt theo thiết kế sản phẩm

Ứng dụng của tiện cắt rãnh trong gia công chính xác

Phương pháp tiện cắt rãnh được ứng dụng rộng rãi trong nhiều lĩnh vực sản xuất công nghiệp, đặc biệt là các chi tiết sản phẩm trong ngành cơ khí chính xác.

• Gia công trục cơ khí: Các loại trục truyền động cần gia công thêm rãnh để lắp vòng bi, vòng hãm, bánh răng… để giúp cố định vị trí các chi tiết trên trục 1 cách chính xác
• Sản xuất linh kiện ô tô và xe máy: Nhiều chi tiết, sản phẩm của ngành công nghiệp ô tô như trục hộp số, trục cam, bạc đạn hay các cụm truyền động đều yêu cầu gia công rãnh với độ chính xác cao
• Gia công thiết bị thủy lực và khí nén: Chẳng hạn như các chi tiết thân van, xy lanh, piston… cần gia công thêm rãnh lắp phớt để đảm bảo khả năng làm kín khi vận hành
• Gia công khuôn mẫu: Các chi tiết rãnh kỹ thuật đặc thù cũng được sử dụng để lắp ghép với các bộ phận hoặc kết cấu đặc biệt trên sản phẩm.

HOT: TỔNG HỢP DANH SÁCH CÁC MODEL MÁY TIỆN CNC TAIKAN CHẤT LƯỢNG CAO, GIÁ TỐT

Lệnh gia công tiện cắt rãnh chính xác nhất

Trên hầu hết các loại máy tiện CNC, gia công tiện rãnh đều được thực hiện thông qua các lệnh lập trình G-code. Dưới đây là một số lệnh được sử dụng phổ biến:

Lệnh G00

Lệnh chạy dao nhanh đến vị trí gia công.

Ví dụ: G00 X50 Z5

Lệnh G01

Lệnh nội suy tuyến tính dùng để thực hiện quá trình cắt rãnh.

Ví dụ: G01 X40 F0.1

Lệnh G75 tiện rãnh trên máy CNC Fanuc

Đây là chu trình tiện cắt rãnh lặp lại tự động được ứng dụng rất sử dụng phổ biến trên hệ điều khiển Fanuc.

Ví dụ:

G75 R0.2

G75 X40 Z-20 P2000 Q500 F0.1

Trong đó:

• X: Đường kính đáy rãnh
• Z: Vị trí rãnh
• P: Chiều sâu cắt
• Q: Bước tiến dao mỗi lần cắt
• F: Lượng chạy dao.

Hướng dẫn cách gia công tiện cắt rãnh chuẩn kỹ thuật

Người vận hành máy CNC để gia công tiện cắt rãnh cần tuân thủ quy trình thực hiện từng bước, đảm bảo độ chính xác và dùng loại dao cụ phù hợp.

Bước 1: Đọc bản vẽ kỹ thuật

Trước khi gia công, kỹ thuật viên cần đọc và nắm kỹ các thông số yêu cầu trên bản vẽ gồm: vị trí rãnh, kích thước chiều rộng, chiều sâu rãnh, dung sai kích thước và yêu cầu về độ nhám của bề mặt. Đây là bước quan trọng để lựa chọn dao và chọn chế độ cắt phù hợp.

Đây là cơ sở để lựa chọn dao và chế độ cắt phù hợp.

Bước 2: Chọn dao tiện cắt rãnh

Phải chọn lựa dao tiện chuyên dụng cho gia công cắt rãnh, dao phải có chiều rộng phù hợp với kích thước rãnh theo yêu cầu. Một số loại dao được sử dụng phổ biến đó là dao cắt rãnh ngoài, dao cắt rãnh trong, dao cắt đứt, dao tiện rãnh định hình…

Lưu ý: Đối với các loại vật liệu cứng nên ưu tiên sử dụng dao gắn mảnh hợp kim để tăng tuổi thọ cho dao cụ và đảm bảo độ chính xác tốt nhất khi gia công.

Bước 3: Thiết lập thông số gia công

Tiến hành thiết lập thông số gia công theo yêu cầu bản vẽ, bao gồm tốc độ trục chính, lượng chạy dao, chiều sâu cắt và dung dịch làm mát. Tất cả các thông số này trước khi được thiết lập cần phải được tính toán dựa trên từng loại vật liệu phôi và loại dao sử dụng để gia công.

Bước 4: Tiến hành gia công rãnh

Đối với máy tiện CNC, quá trình gia công được vận hành hoàn toàn tự động, lúc này kỹ thuật viên chỉ cần theo dõi và giám sát toàn bộ quá trình cắt gọt, đánh giá độ rung dao, nhiệt độ vùng cắt cũng như khả năng thoát phoi. Nếu phát hiện vấn đề hãy nhanh chóng xử lý theo đúng quy trình kỹ thuật.

Bước 5: Kiểm tra kích thước sau gia công

Sau khi hoàn thành gia công, bạn có thể sử dụng các thiết bị đo kiểm chuyên dụng như thước cặp, panme, đồng hồ đo rãnh… để kiểm tra lại kích thước và độ chính xác của rãnh.

Những điều cần lưu ý khi gia công tiện cắt rãnh

Để đạt chất lượng gia công tiện cắt rãnh hiệu quả nhất, người vận hành cần lưu ý một số vấn đề quan trọng sau đây:

• Phải chọn loại dao cắt rãnh phù hợp với kích thước rãnh và từng loại vật liệu gia công
• Dao phải được gá chắc chắn để hạn chế rung động
• Thiết lập thông số gia công phù hợp, không sử dụng lượng chạy dao quá lớn vì có thể gây gãy dao
• Đảm bảo phoi thoát tốt khi thực hiện gia công các rãnh sâu, kết hợp sử dụng dung dịch làm mát đầy đủ để giảm nhiệt
• Thường xuyên kiểm tra độ mòn của dao và thay mới để đạt độ chính xác gia công cao
• Đối với các chi tiết rãnh hẹp, nên tạo lệnh gia công cắt từng lớp cắt mỏng để tránh quá tải cho dao
• Luôn kiểm tra kích thước sau mỗi nguyên công quan trọng
• Tuân thủ đầy đủ các quy định an toàn khi vận hành máy tiện CNC.

Tiện cắt rãnh là phương pháp gia công hiệu quả và được ứng dụng phổ biến trong gia công cơ khí chính xác, giúp tạo ra các rãnh chức năng phục vụ lắp ráp và vận hành sản phẩm hiệu quả. Đối với các doanh nghiệp sản xuất hiện đại, tối ưu quy trình tiện cắt rãnh chính là yếu tố quan trọng để nâng cao năng suất và giảm chi phí gia công.

Hi vọng những thông tin về gia công tiện cắt rãnh trong bài viết trên của Taikan Việt Nam sẽ giúp ích cho Quý bạn đọc về quy trình thực hiện nguyên công này và những điều cần lưu ý khi áp dụng vào thực tế. Nếu có bất kỳ thắc mắc nào cần hỗ trợ, hãy liên hệ ngay với chúng tôi nhé!